UMOWA O PRACĘ

Umowę o pracę zawiera się na piśmie. Pracownik ma prawo posiadania pisemnej umowy o pracę, jeszcze przed dopuszczeniem go do pracy.

Jeżeli umowa nie została zawarta w formie pisemnej, pracodawca przed dopuszczeniem pracownika do pracy potwierdza pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków.


Niepotwierdzenie na piśmie zawartej z pracownikiem umowy o pracę stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika, zagrożone karą grzywny (art. 281 pkt 2 Kodeksu pracy).

CO POWINNA ZAWIERAĆ UMOWA O PRACĘ?

Umowa o pracę określa strony umowy (pracodawcę i pracownika), rodzaj umowy, datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy, w szczególności:

  1. rodzaj pracy – można wskazać konkretne stanowisko, funkcję, zawód, specjalność, opis czynności, które mają być wykonywane przez pracownika;
  2. miejsce wykonywania pracy;
  3. wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia;
  4. wymiar czasu pracy – pełny lub niepełny wymiar czasu pracy;
  5. termin rozpoczęcia pracy.

W przypadku, gdy pracownik zostaje zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, strony w umowie o pracę powinny dodatkowo określić dopuszczalną liczbę godzin pracy ponad określony w umowie wymiar czasu pracy, której przekroczenie uprawnia pracownika, oprócz normalnego wynagrodzenia, do dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych.

Obowiązek ten wynika z faktu, że praca pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy, która przekracza określony w umowie wymiar, a nie przekracza pełnego wymiaru czasu pracy, nie jest uznawana za pracę w godzinach nadliczbowych, ale za pracę ponadwymiarową. Oznacza to, że za wykonywanie takiej pracy nie przysługuje dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych. Zatem to strony w umowie o pracę powinny określić dopuszczalną liczbę godzin pracy ponad określony w umowie wymiar czasu pracy, zobowiązującą pracodawcę do wypłacenia, oprócz wynagrodzenia, dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych.

Warto pamiętać, że data zawarcia umowy o pracę nie jest datą rozpoczęcia stosunku pracy. Stosunek pracy nawiązuje się w terminie określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy, a dopiero, jeżeli tego terminu nie określono – w dniu zawarcia umowy o pracę.


RODZAJE UMÓW O PRACĘ

Pracodawca może zawrzeć z pracownikiem umowę o pracę:

  1. na czas nieokreślony,
  2. na czas określony,
  3. na okres próbny.

Znacznie rzadziej zawierane są umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego (art. 194 Kodeksu pracy) lub spółdzielcze umowy o pracę (art. 77 Kp).


UMOWA NA CZAS NIEOKREŚLONY

Podstawowym rodzajem umowy jest umowa zawarta na czas nieokreślony. Ustanie takiej umowy może nastąpić tylko w wyniku oświadczeń woli stron stosunku pracy lub zajścia zdarzenia, z którym przepisy wiążą wygaśniecie stosunku pracy. Przykładem złożenia jednostronnego oświadczenia woli przez pracownika lub pracodawcę jest wypowiedzenie umowy o pracę (art. 30 § 1 pkt 2 Kp). Rozwiązanie umowy o pracę w następstwie zgodnych oświadczeń woli obu stron to porozumienie stron (art. 30 § 1 pkt 1 Kp).

Zdarzeniami skutkującymi wygaśnięciem umowy o pracę są np.: śmierć pracownika (art. 631 § 1 Kp), upływ 3 miesięcy nieobecności pracownika w pracy z powodu tymczasowego aresztowania (art. 66 § 1 Kp).


UMOWA NA CZAS OKREŚLONY

Charakterystyczną cechą umowy o pracę na czas określony jest to, że zostaje ona zawarta na pewien z góry oznaczony przez strony okres.

Uzgodnienie między pracodawcą i pracownikiem w trakcie trwania umowy o pracę na czas określony dłuższego okresu wykonywania pracy na podstawie tej umowy jest uważane za zawarcie nowej umowy o pracę na czas określony.